امتياز عليخان العرشي
37
ترجمه استناد نهج البلاغه ( فارسى )
منابع ديگر نهج البلاغه مدارك خطبهها بر محققان و دانشوران پوشيده نيست كه بيشتر محتويات نهج البلاغه در لابلاى آثار قدما موجود است . اما اگر شهر بغداد از غارتگران مغول در امان مى ماند و گنجينهء كتابهاى نفيس آن توسط آن مردم نادان سوزانده نمى شد ، قطعا براى هر كدام از مندرجات « نهج البلاغه » مستند و منبعى مى يافتيم . بسيارى از آن منابع در اختيار ابن ابى الحديد شارح « نهج البلاغه » قرار داشت و او نص بيانات آنها را در شرح خويش نقل كرده است كه ما را به پارهاى از منابع راهنمايى مى نمايد و اينك فهرست وار آنها را در اختيار شما قرار مى دهيم . 1 - از خطبههايى كه بيش از تمام خطابهها مورد نقد و ايراد قرار گرفته است ، خطبهء معروف « شقشقيه » مى باشد . مولا امير المؤمنين در اين خطبه پس از بيان تاريخ مسألهء خلافت از ماجراى آن گله مىكند و از شكيبايى خويش سخن مى - گويد و مى فرمايد : با آنكه وى از ديگران براى احراز مقام خلافت سزاوارتر مى - باشد ، اما اولو الامر و اهل حل و عقد از او روى گردانيدند ، ولى او بر اين تجاوز و تعدى شكيبا بود تا اين كه در چهارمين مرتبه مردم با اصرار از او خواستند تا بار سنگين خلافت را به دوش گيرد . اما پس از بيعت گروهى پيمان شكستند و طايفهاى مخالفت كردند و آتش جنگ ميان مسلمانان شعلهور گرديد و اگر ياران او نبودند و دستور الهى بر يارى مظلومان نبود ، روى از خلافت بر مى كشيد إلخ . . . اين خطبه چنين آغاز مىشود :